یه سر بریم زیرزمین!
 زیرزمین نه زیره زمین...

 الان میریم سراغ یکی از بزرگترین معماری های دست کن جهان.
 یه سری تونل ها و راهرو های تو در تو که زیر شهر نوشآباد حفر شده و به شهر زیرزمینی اویی معروف شده

جالبه بدونید که این شهر نمناک و نیمه تاریک  که درواقع طبقه ی زیرین شهر نوش آباد کاشان است  که در سال ۱۳۸۳ به طور کاملا اتفاقی در زمان حفر چاه آب و در اثر سقوط یکی از مقنی ها در آن ، کشف شد .

 تاریخ ایجاد شهر به دوران ساسانی می رسد اما در دوره های بعد در طول ۵۰۰ سال تکامل یافته و در زمان سلجوقیان ، صفویان و حتی قاجار نیز مورد استفاده بوده است. این شهر ارزشمند در  سال ۱۳۸۵ با شماره ۱۵۸۱۶ به ثبت میراث فرهنگی  رسیده است .

شهری درچند طبقه

شهر زیرزمینی اویی در سه طبقه در عمق ۴ تا ۱۸ متری زمین ،  شکل گرفته اما  امروز تنها قسمت هایی از  آن قابل دسترسی است . ساختار شهر به حدی متراکم و پیچیده است که هنوز به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفته و تحقیقات در مورد آن ادامه دارد. گمان می رود این شهر در حدود ۱۵ هزار متر مربع وسعت داشته باشد.

در اعماق زمین به راحتی نفس بکشید.

راز بزرگی که در دل اویی نهفته است ، سیستم تهویه آن است . آغاز کانال های شهر از سطح زمین و ساختار U شکل آنها علاوه بر عبور و مرور افراد در مواقع نا امنی ،  ورود و خروج هوا را نیز در آن ممکن کرده است. سازندگان آن با هوش و ذکاوت دیواره های این شهر را در کنار جریان های آب قنات قرار داده اند تا هوای خنک در آن جریان پیدا کند.

ساختار دفاعی ؛ مهم ترین نیاز ایران در طول تاریخ

ایران به دلیل قرار گیری در شرایط خاص جغرافیایی ، همواره مورد تجاوز و تاخت و تاز اقوام مختلف بوده است .به همین دلیل لزوم وجود ساختاری دفاعی در همه ی دوران ها احساس می شده است . یکی از انواع ساختار های دفاعی ، پدافند غیرعامل است .

پدافند غیر عامل مجموعه اقداماتی است که به وسیله ی آن ها نیروی انسانی و تجهیزات حفظ شده اما خسارتهایی به دشمن و تجهیزاتش وارد می شود . اویی ، نمونه ی بی نظیر پدافند غیر عامل است . ساختار پیچیده ی آن به گونه ای طراحی شده است که امکان استتار و دفاع در برابر دشمن را در هر شرایطی فراهم می کند .

اویی ؛ پناهگاه امن

اویی در زمان حمله مغول پناهگاهی امن برای ایرانیان بوده است .در قسمت هایی از این ساختار ، چاه و چاهک‌هایی مشاهده می‌شود که به سختی می‌توان وارد آن شد. ارتفاع این چاهک ‌ها ۳ تا ۵ متر است که راه ارتباطی به طبقات بعدی است.  پس از ورود به چاهک ها و طی مسافتی به صورت عمودی به سمت پایین ، راه به صورت افقی ادامه پیدا کرده و دوباره به سمت بالا خواهد رفت .

با این طراحی U شکل  هر کس قصد ورود به فضاها را دارد ناگزیر باید از پایین به بالا حرکت کند که قدرت دفاعی افراد مهاجم را به صفر می‌رساند و این ساختار دفاعی به‌گونه‌ای است که تسلط کافی را برای مقابله با دشمن فراهم می‌کند.

علاوه بر این بر روی چاهک ها درپوش هایی سنگی تعبیه شده که در مواقع احساس خطر یا ورود دود به طبقات با تخته سنگ دریچه مسدود می شده است. در دهانه هر چاهک تعدادی قلوه سنگ دیده می شود که اگر دشمن قصد ورود به فضاها را داشته باشد با سنگ‌ها که حکم وسایل و ابزار دفاعی را داشته بر سر مهاجمین بکوبند.

 اتاق ها، که محل اسکان خانواده ها در زمان خطر بوده ، به شکل تو در تو و با راه رو های زاویه دار که دید مستقیم را با فضای بعدی از بین می برد ساخته شده است .

راه ورودی شهر از چاه های ساختگی در خانه ها بوده است . در هنگام درود افراد به شهر زیرزمینی ، فردی که جلوتر از همه بوده چراغ‌ها را روشن و آخرین نفر چراغ ها را خاموش می کرده تا اگر دشمنی به دنبال آنهاس است ، راه را پیدا نکند، راه رو ها به گونه ای طراحی شده که فقط یک نفر را از خود عبور می دهد .از  بعضی جاها باید به صورت خم  و در جاهایی هم باید به صورت سینه خیز عبور کرد.

همچنین ایجاد فضاهایی در بدنه دیوار ها برای استتار افراد در زمان تعقیب و گریز و راه های مخفی جهت غافلگیری دشمنان از شاخصه های دفاعی شهر به شمار می رود.

شهری زیر زمینی با همه امکانات

وقتی وارد اویی می شویم در واقع با شهری سرو کار داریم که دارای همه ی امکانات برای اسکان موقت اهالی یک شهر است . سرویس های بهداشتی ، پایاب برای دسترسی به آب و انبار آذوقه در شهر تعبیه شده است . برای تامین روشنایی آن  در ۲۰ سانتی متری زیر سقف و به فاصله ۱ متر در سراسر بدنه اتاق ها ، محلی برای چراغ های پیه سوز قرار دارد . یکی از چراغ های پیه سوز کشف شده در این شهر ، قدمتی ۷۰۰ ساله دارد.

چرا این شهر به اویی معروف شد ؟

در لغت نامه دهخدا  « اوی » واژه‌ای  است  که در گویش کاشانی معادل « آهای » فارسی قرار می گیرد. به لحاظ  ساختار تو در تو و تاریک بودن شهر زیرزمینی در قدیم افراد برای پیدا کردن یکدیگر با صدای بلند با کلمه « اوی » همدیگر را صدا می‌کرده‌اند. همچنین گفته می شود که  مقنی ها برای هنگام حفر شهر زیرزمینی، برای جابه جایی خاک از ظرف هایی به نام دلو ، استفاده می کردند. وقتی دلو پر از خاک می‌شده مقنی فریاد می‌زده « اوی » و فردی که مسئول بالا کشیدن دلو بوده است با شنیدن آن متوجه می‌شده که باید دلو را بالا بکشد.